آب شیرین چیست؟
آب شیرین به آب املاح زدایی شده گفته می شود؛ آبیست که درصد املاح نمکی غیر حل شدنی آن بسیار کم و زلال باشد. آب شیرین از مهمترین منابع تجدید شدنی میباشد که این منبع، برای زنده ماندن بسیاری از موجودات زنده و همچنین برای انسان، از لحاظ تأمین نیاز به آب و همچنین کشاورزی، بسیار پراهمیت و حیاتی است. باید توجه داشت که در این گفتار آب شیرین و آب آشامیدنی دارای مفهومهای جداگانهای از یکدیگر به کار رفتهاند؛ هرچند که آب آشامیدنی آبی شیرین است.
آب شیرین به طور طبیعی در سطح زمین و عمدتاً در یخچالهای کوهستانی و قطبی شمالگان و جنوبگان به صورت لایههای یخ ذخیره شدهاند. دریاچههای آب شیرین، رودخانهها و نهرها، و جریان آبهای زیرزمینی از دیگر منابع آب شیرین شمرده میشوند. منابع آب شیرین تنها ۳٪ از کل منابع آب بر روی کرهٔ زمین را تشکیل میدهد که تقریباً ۱٫۸٪ آن است. با این وجود، در سراسر جهان، بسیاری آب شیرین را به راحتی هدر میدهند. بر اساس اعلام سازمان ملل متحد، حدود ۱٫۲ میلیارد نفر از مردم جهان (۱۸ درصد جمعیت جهانی)، از کمبود یا فقدان دسترسی به آب شیرین، رنج میبرند. امروز، بسیاری از مناطق جهان با توجه به سرعت رشد جمعیت و افزایش روزافزون در مقدار آبی که یک نفر استفاده میکند، با دشواریهایی روبرو هستند. شوربختانه انتظار میرود که رشد این دشواری ادامه خواهد داشت. پی آمدهای کمبود آب تأثیر در بهداشت عمومی و چرخههای تولید کشاورزی در آینده خواهد بود.
تعریف عددی
آب شیرین، به آبی گفته میشود که کمتر از ۰٫۰۵ در هر ۱۰۰ واحد، املاح نمکی غیر حل شدنی داشته باشد. منابع محدود آب شیرین، رودخانهها، آبگیرها و بعضی از منابع آب زیر زمینی میباشند. منبع نامحدود و پایدار آب شیرین، بخار آبهای موجود در جو است که به صورت باران و برف و تگرگ، که همه تجدید پذیرند ظاهر میشود.
آب های شور حدود 97 درصد و آب های شیرین حدود 3 درصد آبهای کره زمین را تشکیل می دهند. حدود 70 درصد آبه های شیرین در قطب های شمال و جنوب و یخچال های طبیعی وجود دارند. منبع آب شیرین یا آب های سطحی هستند که از باران و برف تامین می شوند که یا به دریاها می ریزند و یا تبخیر می شوند و یا به سفره های زیر زمینی وارد می شوند که این آب های زیزمینی که در محیط های متخلخل زمین و یا کوهها و یا صخره ها وجود دارند خود به عنوان منبعی برای آب شیرین شناخته می شوند. آب رودخانه ها و چشمه ها از همین آب زیرزمینی تامین می شود. مقدار آب های شیرین در زمین رو به کاهش هست که مشلاتی را برای برخی کشورها به دلیل عدم تناسب بین میزان ذخیره و نیاز واسطه افزایش جمعیت بوجود آورده است و برای برخی در آینده ای نزدیک بوجود خواهد آورد. در ایران شرکت مادر تخصصی مدیریت منابع ایران وظیفه برنامه ریزی، نظارت، تعیین استراتژی در زمینه مربوط به منابع آب را بر عهده دارد. در ایران به دلیل عدم تناسب بین زمان بارش و مقدار آن و پراکندگی آن، در برخی مناطق برای مهار و ذخیره این آب مجبور به احداث سد شده اند. یکی از راه های مدیریت صحیح استفاده از پساب ها برای آبیاری و تغییر در سیستم های آبیاری کشاورزی می باشد. چرا که سیستم آبیاری بسیاری از مناطق ایران قدیمی بوده و مقدار بسیار زیادی از آب در این بخش هدر می رود. در زیست آنلاین مقالات و مطالب متنوعی در مورد چگونگی مدیریت این آب ها، و مباحث مربوط به حکمرانی آن وجود دارد.